Vergi İktisat

Covid-19 Yeni Bir Dünya Düzeni Yaratabilir Mi?

health workers wearing face mask

Aralık/2019 da Çin ‘in Wuhan Kentinde ortaya çıkan ve Covid-19 ismi verilen yeni tip coronavirus hayatımızın bir gerçeği haline geldi. Çıktığı günden itibaren de bir çok dünya ülkesi sırasıyla bölgesel veya tamamen olmak üzere karantina uygulamalarına geçti. Bu uygulamaların neticesinde ise küresel piyasalar ve dolayısıyla borsalar alt üst oldu. Kapital sistemin dinamosu olan Çin, ABD ve Avrupa ülkeleri ekonomik ve vergisel anlamda çalkantılar içine girdi veya önümüzdeki süreçte girecek.

Vaka ve ölüm sayılarının her geçen gün arttığı, sokağa çıkma yasaklarının bir bir konulduğu dünya ülkelerinin yanı sıra bizim ülkemizde de olduğu gibi “gerekmedikçe sokağa çıkmayın” veya “evde kal” sloganları sosyal medya ve basın kuruluşlarınca sıkça tekrarlanmakta. Evde kalmamızdaki amaç vaka sayısındaki artışı kontrol altında tutmak ve mevcut sağlık sistemindeki yatak sayısı gözönünde bulundurulduğunda sağlık sistemini işlemez hale getirmemek. İtalya örneğinde olduğu gibi eğer önlemler geç gelirse sağlık sistemi sekteye uğrayabiliyor. O yüzden zorunlu haller dışında evde kalmakta fayda var. Peki ne zamana kadar? Aşı veya ilaç bulunduğunda bu tehlike tamamen ortadan kalkmış olacak mı?

Hayır. Çünkü coronavirus bir DNA virüsü değil, RNA virüsü. Bunun anlamı dönemsel olarak mutasyona uğrayabilir, kendini tekrar edebilir ve yine pandemi haline dönüşebilir. Er ya da geç herkes bu gerçekle yüzleşmek durumunda kalacak gibi görünüyor. Ama ne kadar geç o kadar iyi. Bağışıklık kazanılabilir veya bir üst aşı bulunabilir. Bunları zaman gösterecek.

Peki Covid-19 Dünyamızda neleri değiştirdi? Şimdi bunlara bir göz atalım.

1- Kağıt paradan uzak kaldık ve temassız ödeme, dijital para gibi kavramları daha sık bir şekilde kullanır olduk.
2- Sokağa çıkma yasağı ister ilan edilmiş olsun ister ilan edilmemiş olsun büyük giyim firmaları mağazalarını kapattı ve internet üzerinden satış kararı aldı.
3- Eğitim, E-Eğitim sistemi üzerinden verilmekte.
4- Cami, Kilise, Cemevi… ibadethanelerde cemaatle yapılan ibadetlere ara verildi. Hatta Kâbe de bile. Yanlış bir bilgi değilse 1.400 yıl sonra ilk defa.
5- Ülkemizde de olduğu gibi dünyanın birçok ülkesinde vergisel yükümlülükler belli bir süre ile ertelendi ve aynı zamanda elektronik sistem üzerinden beyanname ve bildirimler alınıyor, tahsilatlar gerçekleşiyor.
6- İnsanlar fiziksel olarak aralarına mesafe koyma gereği hissediyor. Dolayısıyla aynı ortamlarda bulunmuyor. Bunun yerine sevdikleriyle görüntülü arama yoluyla iletişime geçmeyi tercih ediyor.
7- Fiziki üretim dışındaki hizmet üretim yerleri çalışanlarını home-office çalışma düzenine geçirdi veya geçiriyor.
8- Tüm profesyonel spor faaliyetleri durduruldu. NBA bile ilk durdurma kararı verenlerden. İlerleyen dönemlerde ligler stadyuma gerek olmaksızın yalnızca dijital ortamda yayınlanacak olabilir.
9- Her türlü hava ve kara taşıtı kullanımı ve dolayısıyla yakıt tüketimi azaldı.
10- Dünya bu boşlukta kendini bir nebze de olsa temizleme şansı yakaladı. Çin de gözle görülür şekilde hava daha temiz.
11- Devlet kurumlarına, kamu kurum ve kuruluşlarına, iktisadi devlet teşekküllerine gitmemize gerek kalmadan bir çok işlemi internet veya telefon vasıtasıyla halledebiliyoruz.
12- Sinema ve tiyatrolar kapatıldı, tüm dünyada genellikle Netflix, HBO, Amzonprime gibi platform ve kanallar tercih ediliyor.
13- Market alışverişlerinde eskisine nazaran e-alışveriş daha çok tercih ediliyor.

Bu değişiklikler bu şekilde uzayıp gidiyor. Ama neredeyse tümünde ortak bir nokta hizmetlerin internet üzerinden veriliyor olması ve dijitalleşme hızının artmış olması.

Bu açıklamalarla birlikte virüs 60 yaş üzeri, özellikle 70-80 yaş üzeri vakalarda ve kronik rahatsızlığı olan vakalarda daha ölümcül oluyor ve dolayısıyla devletlerin sosyal güvenlik sistemine en çok yük olan yaş grubunu hedef almış durumda. (Bu husus yanlış anlaşılmalara sebebiyet vermesin. Yaşlılarımızın başımızın üzerinde yeri var. Yaşam hakkı hiç kimse tarafından tartışılabilir bir husus değildir.)

Yukarıda yapılan tüm açıklamalar birlikte ele alındığında Covid-19 çalışan nüfusu hedef almaksızın dijitalleşmeyi hızlandıracak diyebiliriz. Bu virüsün laboratuvar ortamında hazırlanmış olan bir biyolojik silah olduğuna katılmıyoruz. Sonuçta İnfluenza ve coronavirusler binlerce yıldır dünyamızda var ve sürekli yeni bir mutasyonla insanoğluna tehdit oluşturuyorlar. Ancak ortaya çıkan bu pandeminin günümüz dünyasını bir çok alanda değiştireceğini düşünüyoruz.

Aynı zamanda şu uyarıları da yapmakta fayda var. Dikkat ederseniz hastalık böyle yayılır, şu şekilde korunmalısınız, gibi tespitlerde bulunmadık. Çünkü bizim uzmanlık alanımız ekonomi ve vergi. Lütfen sizlerde Facebook, Instagram, Twitter, WhatsApp gibi sosyal medya programlarından yayılan bilgilere itibar etmeyiniz ve Sağlık Bakanlığı ile Kamu Spotları size ne öneriyorsa onları dikkate alınız. Vaka ve ex sayılarını devletler zamana yaymış olabilir ve haklılardır da. Gereksiz paniğe mahal vermeye gerek yok.

Sağlıklı ve virüssüz kalın. Zorunlu olmadıkça dışarı çıkmayın.

Umarız ki Covid-19 tüm insanlığa herkesin eşit olduğunu öğretir ve ihtiyatlılık, tasarruf, gösterişten uzak yaşama gibi kavramları gündemimize almayı sağlar.

man in coveralls standing by ironing board

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d blogcu bunu beğendi: