Vergi

Defter – Belge İsteme Yazısı İlanen Tebliğ Edilebilir Mi?

ilanen tebliğVergi incelemelerinde inceleme görevine istinaden Vergi Müfettişleri tarafından hakkında inceleme yapılacak mükelleflere “Defter-Belge İsteme Yazısı” tebliğ zarfı ile gönderilmektedir.

Defter-Belge isteme yazılarında incelemenin yapılacağı dönem (2015, 2017, 20xx gibi) belirtilmekle birlikte bu döneme ilişkin mükellefe ait yasal defter ve belgelerin ibrazı istenmektedir. İbraz süresi ilgili yazıda belirtilmekte ve Vergi Usul Kanununa göre 15 günden az müddet verilmemektedir. Bu 15 günlük sürenin başlangıç tarihi ise tebliğ yazısının mükellefe tebliğ edildiği tarih olacaktır. Örneğin 05.05.2019 tarihli bir defter-belge isteme yazısı 09.05.2019 tarihinde mükellefe tebliğ edilmişse 15 günlük ibraz süresi 09.05.2019 tarihi itibariyle başlamış olacaktır. Bu hususta ilgili tebligatın hukuken geçerli olabilmesi için tebliğin yapılacağı adreste önem arz etmektedir.

213 sayılı Vergi Usul Kanununun “Bilinen Adresler” başlıklı 101. Maddesinde

“Bu Kanuna göre bilinen adresler şunlardır:
1. Mükellef tarafından işe başlamada veya adres değişikliğinde bildirilen işyeri adresleri,
2. Yoklama fişinde veya ilgilinin imzası bulunmak şartıyla yetkili memurlar tarafından bir tutanakla tespit edilen işyeri adresleri,
3. 25/4/2006 tarihli ve 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununa göre oluşturulan adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi.
Birinci fıkranın (1) ve (2) numaralı bentlerinde yazılı bilinen adreslerden tarih itibarıyla tebligat yapacak makama en son olarak bildirilmiş veya bu makamca tespit edilmiş olanı dikkate alınır ve tebliğ öncelikle bu adreste yapılır.
İşyeri adresinde tebliğ yapılacak olanların bu adresinde bulunamaması, işin bırakılması veya işin bırakılmış addolunması hallerinde tebliğ, gerçek kişilerde kendisinin, tüzel kişilerde bunların başkan, müdür veya kanuni temsilcilerinden birinin, tüzel kişiliği olmayan teşekküllerde ise bunları idare edenler veya varsa temsilcilerinden herhangi birinin adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresinde yapılır.
İşyeri adresi olmayanlara tebliğ, doğrudan adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresinde yapılır.

hükümlerine yer verilmiştir.

Bu maddenin (1) ve (2) nolu bentlerinde yazılı adreslerde (işyeri adresi) tebliğ yapılamamışsa veya mükellefin işyeri adresi yoksa, ilgili hüküm gereği söz konusu tebliğ adres kayıt sisteminde (MERNİS) bulunan yerleşim yeri adresinde yapılır. Kanun hükmünde yerleşim yeri adresi, mükellef gerçek kişi ise ilgili şahsın MERNİS adresi, tüzel kişi ise bunların başkan, müdür veya kanuni temsilcilerinden birinin MERNİS adresi olarak gösterilmiştir. Ancak yukarıda sayılan kişilerden tümünün MERNİS ‘e kayıtlı bir yerleşim adresi bulunmuyorsa tebliğin nasıl yapılabileceği hususunda tartışmalar mevcuttur.

Örnek: Gerçek kişi mükellef (x) işyeri adresinde ilk tebligat kapsamında bulunamamıştır. Ayrıca yoklama memurunca işyeri adresinin terkedilmiş ve tamamen boş olduğu tespit edilmiştir. Mükellef (x) ‘in MERNİS’e kayıtlı adresi de bulunmamaktadır. Peki bu durumda mükellef (x) ‘e gönderilmesi gereken “defter-belge isteme” yazısı kendisine nasıl tebliğ edilecektir? Ya da tebliğ hükümleri gereği tebliğ yapılamadığından hakkında yapılacak olan vergi incelemesi tarh dosyası, karşıt incelemeler ve harici donelere göre mi yapılmalıdır?

213 sayılı Vergi Usul Kanununun “Tebliğ Esasları” başlıklı 93. maddesi:

Tahakkuk fişinden gayri, vergilendirme ile ilgili olup, hüküm ifade eden bilümum vesikalar ve yazılar adresleri bilinen gerçek ve tüzel kişilere posta vasıtasiyle ilmühaberli taahhütlü olarak, adresleri bilinmeyenlere ilan yolu ile tebliğ edilir.
Şu kadar ki, ilgilinin kabul etmesi şartiyle, tebliğin daire veya komisyonda yapılması
caizdir.

Yukarıda gösterildiği üzere vergilendirme ile ilgili olup, hüküm ifade eden bilümum vesikalar ve yazıların adresleri bilinmeyenlere ilan yolu ile tebliğ edileceği hüküm altına alınmıştır. Örnekte yer alan hususa bire bir uyumluluk gösteren bu durumda esasen defter-belge isteme yazılarının ilan yoluyla ilgili mükellefe tebliğ edilebileceği görülmektedir. Ancak kanununun “İlanın Şekli” başlıklı 104. maddesinde ilan konusunun vergi ve cezalara ilişkin tutarlarla sınırlandırılmış olması sebebiyle uygulamada defter-belge isteme yazıları ilanen tebliğ şeklinde yapılmamaktadır. Kişisel görüşümüz vergi kayıp ve kaçağının azaltılması maksadıyla kanunun 104. maddesinde defter-belge isteme yazıları ile bilgi isteme yazılarının ilan şekline dair hüküm eklenmesi gerektiği yönündedir. Çünkü işyeri adresi bulunmayan ve MERNİS’e kayıtlı yerleşim adresi bulunan (X) mükellefine defter-belge isteme yazısı tebliği yapılabilirken (adreste bulunmasa bile 2. kez tebligata çıkılıp kapısına tebligat pusulası yapıştırılması suretiyle), işyeri adresi  ve aynı zamanda MERNİS’e kayıtlı yerleşim adresi de bulunmayan (Y) mükellefine defter-belge isteme yazısı tebliği yapılamamakta, belki de bu durumdan mütevellit bir takım vergi kayıp ve kaçakları da ortaya çıkabilmektedir.

Lazım görülmesi halinde ilgili kanunun 104. Maddesine aşağıda yer veriyoruz.

İlanın şekli: Madde 104- 
İlan aşağıdaki şekilde yapılır:
1. İlan yazısı tebliğ yapan vergi dairesinin ilan koymaya mahsus mahalline asılır ve
(3) numaralı bende göre ilana çıkarılır. Tebliğin konusu, her biri için ayrı ayrı olmak üzere, birmilyar liradan (2.200 TL) az vergi veya vergi cezasına taalluk ettiği takdirde ayrıca (3) numaralı bende göre ilan yapılmaz ve ilan yazısının askıya çıkarıldığı tarihi izleyen onbeşinci gün ilan tarihi olarak kabul edilir.
2. İlan yazısının bir sureti mükellefin bilinen son adresinin bağlı olduğu muhtarlığa
gönderilir.
3. İlan ile yapılan tebliğin konusu birmilyar ila yüzmilyar lira arasındaki (2.200 –
220.000 TL) vergi veya vergi cezasına taalluk ettiği takdirde ilan, ilgili vergi dairesinin bulunduğu yerin belediye sınırları içinde çıkan bir veya daha fazla gazetede yayımlanır. Tutarın yüzmilyar lirayı (220.000 TL) aşması halinde ilan, Türkiye genelinde yayın yapan günlük gazetelerden birinde ayrıca yapılır.
Tebliğ olunacak evrakın örnekleri yabancı memlekette bulunan mükellefin bilinen
adresine ayrıca posta ile gönderilir.


 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d blogcu bunu beğendi: