Muhasebe Vergi

Ortalama Maliyet Yöntemleri

Ortalama Maliyet YöntemleriBasit ortalama maliyet, ağırlıklı ortalama maliyet ve hareketli ağırlıklı ortalama maliyet olmak üzere 3 çeşit ortalama maliyet yöntemi vardır. Fiili maliyete en uygun maliyet yöntemi olarak bu 3 değerleme yönteminden biri işletme sahipleri ya da muhasebe elemanları tarafından seçilir.


1-) Basit Ortalama Maliyet Yöntemi

Miktarı önemli olmaksızın dönem başı mal mevcudu ile tüm dönem içi alımların birim maliyetlerinin basit aritmetik ortalaması alınır.

Örneğin; X malının farklı tarihlerdeki fiyatları şu şekildedir:

01.01.2018: 100 TL

03.02.2018: 120 TL

06.06.2018: 130 TL

08.10.2018: 150 TL

31.12.2018: 200 TL

Basit Ortalama Maliyet (X) : (100 + 120 + 130 + 150 + 200) / 5 = 140 TL

Dönem sonu stok miktarı 5.000 birim ise, bu işletmenin dönem sonu stok tutarı 70.000 TL (5.000 x 140) olacaktır.


2) Ağırlıklı Ortalama Maliyet Yöntemi

Bu yöntemde birim maliyet, dönem başındaki mal mevcudu ve dönem içerisinde satın alınan malların toplam maliyetlerinin, toplam mal miktarına bölünmesi şeklinde hesaplanır.

Formulü:  [(Dönem Başı Stok Miktarı) x (Dönem Başı Birim Tutarı) + (Dönem İçi Alış Miktarı) x (Dönem İçi Alış Birim Tutarı)] / Toplam Birim

Örneğin; Y işletmesinin tarihler itibariyle X malı stok miktarları ve tutarları aşağıdaki gibidir:

01.01.2018: 2.000 adet X malı, birim fiyatı: 100 TL

Dönem içerisinde alınan: 3.000 adet X malı, birim fiyatı 200 TL

Ağırlıklı Ortalama Maliyet (X): [(2.000 x 100) + (3.000 X 200)] / 5.000 = 160 TL


3) Hareketli Ağırlıklı Ortalama Maliyet Yöntemi

İşletme için her yeni alış ve satış işlemi ile üretime sevk durumunda stokta bulunan mal veya ilk madde ve malzemenin ortalama birim maliyeti yeniden hesaplanır ve işletmenin satışlarında satılan ticari mallar maliyeti bu yöntem ile tespit edilir. Bu yöntemi uygulayabilmek için işletmelerin kayıtlarını sürekli envanter yöntemine göre oluşturmaları gerekecektir. Mal alımları birim maliyeti değiştirirken mal satışları stok birim maliyetlerini değiştirmemektedir.

Örneğin; Z işletmesinin X malına ilişkin 2018 yılında gerçekleştirmiş olduğu işlemler aşağıdaki gibidir:

01.01.2018: 1.000 adet X malı, birim maliyeti 20 TL

01.01.2018 stok değerleme işlemi: 1.000 x 20 = 20.000 TL tutarında X malı


05.02.2018: 200 adet X malı satılmıştır.

05.02.2018 stok değerleme işlemi: 800 x 20 = 16.000 TL tutarında X malı bulunmaktadır.

Satılan X malının maliyeti: 200 x 20 = 4.000 TL’ dir.


10.02.2018 tarihinde 400 adet X malı 10 TL birim fiyattan satın alınmıştır.

10.02.2018 stok değerleme işlemi: 800 + 400 = 1.200 adet X malı, toplam 16.000 + 400 x 8= 19.200 TL değerinde


05.04.2018 tarihinde 300 adet X malı satılmıştır.

05.04.2018 stok değerleme işlemi: 19.200 / 1.200 = 16 TL birim maliyet

Satılan Mamül Maliyeti: 300 x 16 = 4.800 TL

05. 04.2018 tarihli Stok Tutarı: 900 x 16 = 14.400 TL


 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d blogcu bunu beğendi: