Vergi İktisat

Zayi Olan Mallar – Civciv Hikayesi

Prof. Dr. Yüksel Bilgili ‘nin İktisadi Düşünce Tarihi ‘ni çok güzel özetleyen civciv hikayesi aşağıdaki şekildedir:

“Bir civciv karşıdan karşıya geçerken, otomobil tarafından ezilmiş.”iktisadi düşünce tarihi ve civciv hikayesi
  • Merkantilistler: Ülkenin zenginliğinde azalma oldu. Daha çok civciv ihraç etmeliyiz.
  • Fizyokratlar: Doğal düzen düzenler. Toprağı bol olsun.
  • Klasikler: Görünmez el düzenler. Kalan sağlar bizim.
  • Neo-Klasikler: Diğer şeyler sabitken (ceteris paribus), civciv karşıya geçebilirdi.
  • Keynesyenler: Üst geçit yapılmış olsaydı (devlet müdahalesi), civciv ezilmezdi. Uzun dönemde tüm civcivler ölüdür.
  • Monetaristler: Para cezaları gereğinden az olduğu için civciv ezilmiştir. (Yanlış uygulanan para politikası)
  • Yeni Klasikler: Ezildiğini fark etmesiyle birlikte bir daha ezilmeyecektir. (Rasyonel beklentiler). Sadece öngörülmeyen (süpriz) otomobiler civcivleri ezecektir.
  • Yeni Keynesyenler: Otomobilin hızlı gittiğinden (ahlaki tehlike) haberi olmayan (asimetrik bilgi) civciv, karşıya geçmek istediği için (ters seçim) ezilmiştir. Hem öngörülen hem de öngörülmeyen otomobiller civcivleri ezecektir. Ama öngörülmeyen otomobiller, daha çok ezecektir.
  • Arz Yanlı İktisatçılar: Civciv kaybını telafi etmek için vergiler düşürülüp, civciv üretimi teşvik edilmelidir.
  • Post-Keynesyenler: Otomobilin geçeceği belirsiz olduğu için civciv ezilmiştir.
  • Anayasal İktisat: Otomobillerin hızlı gitmesi anayasa ile engellenmelidir.
  • Reel Konjonktür Teorileri: Otomobil icat edilmeseydi, civciv ezilmeyecekti.

civcivBir de bu hikayenin Vergi Mevzuatı karşısındaki durumuna bakalım: 

  • Civcivin alımında KDV ödenmişse öldüğünde bu KDV etkilenir mi?

3065 Sayılı KDV Kanununun 30/d maddesi ”Deprem, sel felaketi ve Maliye Bakanlığının yangın sebebiyle mücbir sebep ilân ettiği yerlerdeki yangın sonucu zayi olanlar hariç olmak üzere, zayi olan mallara ait katma değer vergisi,” nin indirilemeyeceğini hüküm altına almıştır.

Ancak kaza sonucunda civciv yaralı olarak kurtulursa alımında ödenen KDV indirim konusu yapılabilecektir. Zayi olursa yapılamayacaktır.

Son kombinasyon: Civciv ölürse ve alımında ödenen KDV işletme tarafından indirilecek KDV hesaplarından çıkarılırsa;

Bu kez söz konusu KDV, aynı kanununun 58. Maddesinin mefhumu muhalifinden yola çıkarak Gelir ve Kurumlar Vergisi matrahının tespitinde GİDER olarak dikkate alınabilecektir.

  • Civcive çarpan sürücüye tazminat davası açılırsa KDV doğar mı?

Mahkemelerce hükmolunan avukatlık ücretlerinin davayı kazananlara ödenmesi KDV’nin konusuna girmez.
– Ancak bu paralardan sözleşmeleri gereği ücret karşılığı çalışanlar dışında kalan avukatlara intikal eden kısım, serbest meslek kazancı kapsamında vergiye tabi olur.
– Avukatlar aldıkları bu para için davayı kazanana serbest meslek makbuzu düzenler ve makbuzda alınan tutar üzerinden KDV hesaplayıp ayrıca gösterirler.
– Mahkeme kararında “KDV hariç” şeklinde bir ifadenin yer almaması halinde, vekalet ücretinin KDV dahil olduğu kabul edilir ve iç yüzde oranı uygulanmak suretiyle hesaplanan KDV, düzenlenen serbest meslek makbuzunda gösterilir.

Sonuç olarak İktisadi ve Mali açıdan bir çok çıkarım yapılabilmekle beraber bu olayda olan civcive olmuştur. 

 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d blogcu bunu beğendi: